ประชาคมอาเซียนคืออะไร
ประชาคมอาเซียนประกอบด้วยความร่วมมือ 3 เสาหลัก
คือ ประชาคมการเมืองความมั่นคงอาเซียน (ASEAN Security
Community – ASC) ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (ASEAN
Economic Community – AEC) และประชาคมสังคมและ
วัฒนธรรมอาเซียน (ASEAN Socio-Cultural Community -
ASCC) เสาหลักแต่ละด้านมีวัตถุประสงค์ดังนี้
- การเมืองและความมั่นคงอาเซียน มีวัตถุประสงค์
ที่จะทำให้ประเทศในภูมิภาคอยู่อย่างสันติสุขโดยการแก้ไข
ปัญหาในภูมิภาคโดยสันติวิธีและยึดมั่นในหลักความมั่นคง
รอบด้าน ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียนจะ
(1) ใช้ข้อตกลงและกลไกของอาเซียนที่มีอยู่แล้วในการเพิ่ม
ศักยภาพในการแก้ไขปัญหาข้อพิพาทภายในภูมิภาค รวมทั้ง
การเผชิญหน้ากับภัยคุกคามรูปแบบใหม่ เช่น การก่อการร้าย
การลักลอบค้ายาเสพติด การค้ามนุษย์ อาชญากรรมข้ามชาติ
อื่นๆ และการขจัดอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง (2) ริเริ่ม
กลไกใหม่ๆ ในการเสริมสร้างความมั่นคงและกำหนดรูปแบบ
ใหม่สำหรับความร่วมมือด้านนี้ ซึ่งรวมถึงการกำหนดมาตรฐาน
การป้องกันการเกิดข้อพิพาท การแก้ไขข้อพิพาท และ
การสร้างเสริมสันติภาพภายหลังการยุติข้อพิพาท (3) ส่งเสริม
ความร่วมมือทางทะเล ทั้งนี้ ความร่วมมือข้างต้นจะไม่กระทบ
ต่อความเป็นอิสระของประเทศสมาชิกในการดำเนินนโยบาย
การต่ างประเทศและความร่ วมมือทางทหารกับประเทศ
นอกภูมิภาค และไม่นำไปสู่การสร้างพันธมิตรทางการทหาร
- ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน มีวัตถุประสงค์เพื่อ
ทำให้ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีความมั่นคง มั่งคั่ง
และสามารถแข่งขันกับภูมิภาคอื่นๆ ได้ โดย (1) มุ่งให้เกิด
การไหลเวียนอย่างเสรีของสินค้า บริการ การลงทุน เงินทุน
การพัฒนาทางเศรษฐกิจ และการลดปัญหาความยากจน
และความเหลื่อมล้ำทางสังคมภายในปี 2558 (2) ทำให้
อาเซียนเป็นตลาดและฐานการผลิตเดียว (single market
and production base) โดยจะริเริ่มกลไกและมาตรการ
ใหม่ๆ ในการปฏิบัติตามข้อริเริ่มทางเศรษฐกิจที่มีอยู่แล้ว
(3) ให้ความช่วยเหลือแก่ประเทศสมาชิกใหม่ของอาเซียน
เพื่อลดช่องว่างการพัฒนาและช่วยให้ประเทศเหล่านี้เข้าร่วม
กระบวนการรวมตัวทางเศรษฐกิจของอาเซียน (4) ส่งเสริม
ความร่วมมือในนโยบายการเงินและเศรษฐกิจมหภาค ตลาด
การเงินและตลาดทุน การประกันภัยและภาษีอากร การพัฒนา
โครงสร้างพื้นฐานและการคมนาคม พัฒนาความร่วมมือ
ด้านกฎหมาย การเกษตร พลังงาน การท่องเที่ยว การพัฒนา
ทรัพยากรมนุษย์โดยการยกระดับการศึกษาและการพัฒนา
ฝีมือแรงงาน
- ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน  มีจุด
มุ่งหมายในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ส่งเสริม
การใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน และเสริมสร้าง
อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของอาเซียน โดยมีแผนปฏิบัติการ
ประชาสังคมแ ล ะ วัฒน ธ ร ร ม อ า เ ซี ย น ซึ่ ง ค ร อ บ ค ลุ ม ค ว า ม
ร่ วมมือในหลายสาขาเช่น ความร่วมมือด้านการปราบปราม
ยาเสพติด การพัฒนาชนบท การขจัดความยากจน สิ่งแวดล้อม
การศึกษา วัฒนธรรม สตรี สาธารณสุข โรคเอดส์ และ
เยาวชนเป็นต้น เป็นกลไกสำคัญเพื่อการบรรลุจุดมุ่งหมาย
ของประชาคมนี้ และรองรับการเป็นประชาคมซึ่งเน้นใน
4 ด้าน ได้แก่ (1) การสร้างประชาคมแห่งสังคมที่เอื้ออาทร
(2) แก้ไขผลกระทบต่อสังคมอันเนื่องมาจากการรวมตัวทาง
เศรษฐกิจ (3) ส่งเสริมความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อมและการ
จัดการดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างถูกต้อง และ (4) ส่งเสริม
ความเข้าใจระหว่างประชาชนในระดับรากหญ้า การเรียนรู้
ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม รวมทั้งการรับรู้ข่าวสารซึ่งเป็น
รากฐานที่จะนำไปสู่การเป็นประชาคมอาเซียน